อุปกรณ์ประคองคอ: ตัวช่วยพยุงแนวกระดูกต้นคอและลดแรงตึงจากการใช้งาน

อุปกรณ์ประคองคอ เป็นอุปกรณ์ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยพยุงกระดูกต้นคอและกล้ามเนื้อรอบคอ ลดแรงตึงจากการก้ม เงย หรือใช้งานคอเป็นเวลานาน เหมาะสำหรับผู้ที่นั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ ขับรถระยะไกล หรือรู้สึกเมื่อยล้าบริเวณต้นคอ บทความนี้รวบรวมข้อมูลครบถ้วนเกี่ยวกับประเภท ประโยชน์ วิธีเลือกใช้ และข้อควรระวัง เพื่อให้เลือกใช้งานได้อย่างเหมาะสม 

อุปกรณ์ประคองคอคืออะไร และทำงานอย่างไร

อุปกรณ์ประคองคอ (Neck Support / Cervical Collar) คืออุปกรณ์ที่สวมรอบลำคอ เพื่อช่วยพยุงศีรษะและจำกัดการเคลื่อนไหวบางทิศทาง

หลักการทำงาน ได้แก่

• ช่วยพยุงน้ำหนักศีรษะบางส่วน

• ลดแรงกดและแรงตึงบริเวณกล้ามเนื้อต้นคอ

• จำกัดการเคลื่อนไหวเกินช่วงที่เหมาะสม

ประเภทของอุปกรณ์ประคองคอ

แบบนุ่ม (Soft Cervical Collar)

• ทำจากโฟมหรือวัสดุนุ่ม

• เหมาะสำหรับการพยุงระดับเบา

• ใช้ในชีวิตประจำวันระยะสั้น

แบบกึ่งแข็ง (Semi-Rigid)

• เพิ่มความมั่นคงมากขึ้น

• จำกัดการเคลื่อนไหวบางส่วน

แบบแข็ง (Rigid Collar)

• จำกัดการเคลื่อนไหวชัดเจน

• ใช้ในบางกรณีที่ต้องการการพยุงมากขึ้น

ประโยชน์ของอุปกรณ์ประคองคอ

• ช่วยลดแรงตึงของกล้ามเนื้อต้นคอ

• เพิ่มความมั่นคงขณะทำกิจกรรมที่ต้องก้มเงยนาน ๆ

• ช่วยจำกัดการเคลื่อนไหวเกินช่วงที่เหมาะสม

• สนับสนุนการพักการใช้งานกล้ามเนื้อคอในบางช่วงเวลา

• เพิ่มความรู้สึกมั่นคงและสบายขณะเคลื่อนไหว

ใครบ้างที่เหมาะกับการใช้งาน

• ผู้ที่นั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน

• ผู้ที่ขับรถระยะไกล

• ผู้ที่รู้สึกตึงหรือเมื่อยบริเวณต้นคอ

• ผู้ที่ต้องการจำกัดการเคลื่อนไหวคอชั่วคราว

วิธีเลือกอุปกรณ์ประคองคอให้เหมาะสม

เลือกขนาดให้พอดีกับรอบคอ

ไม่แน่นจนกดทับ และไม่หลวมจนไม่เกิดแรงพยุง

เลือกระดับการพยุงตามลักษณะการใช้งาน

• ใช้งานทั่วไป → แบบนุ่ม

• ต้องการจำกัดการเคลื่อนไหวมากขึ้น → แบบกึ่งแข็งหรือแข็ง

พิจารณาวัสดุ

ควรระบายอากาศได้ดี และไม่ระคายเคืองผิว

ข้อควรระวังในการใช้งาน

• ไม่ควรใส่ต่อเนื่องเป็นเวลานานโดยไม่จำเป็น

• ไม่ควรพึ่งพาอุปกรณ์โดยไม่บริหารกล้ามเนื้อคอ

• หากมีอาการปวดรุนแรง ชา หรือเวียนศีรษะ ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม

แนวทางดูแลต้นคอเพิ่มเติม

• ปรับระดับจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ในระดับสายตา

• หลีกเลี่ยงการก้มคอเป็นเวลานาน

• ยืดกล้ามเนื้อคอและไหล่เป็นระยะ

• พักสายตาและเปลี่ยนอิริยาบถทุก 30–60 นาที

สรุป

อุปกรณ์ประคองคอเป็นตัวช่วยพยุงแนวกระดูกต้นคอ ลดแรงตึง และเพิ่มความมั่นคงขณะทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน การเลือกขนาดและประเภทที่เหมาะสม พร้อมปรับพฤติกรรมการใช้งาน จะช่วยสนับสนุนสุขภาพคอได้อย่างเหมาะสม

วิธีทำความสะอาดอุปกรณ์ประคองคอ 

✿ ชนิดแข็ง ทำความสะอาดโดยน้ำไปล้างด้วยสบู่หรือผงซักฟอกและล้างด้วยน้ำให้สะอาดเช็ดหรือตากให้แห้ง

✿ ชนิดอ่อน ซักทำความสะอาดด้วยน้ำสบู่หรือผงซักฟอก และล้างด้วยน้ำสะอาด บีบน้ำออกให้หมดแล้วตากให้แห้ง

✿ ชนิดค้้ำ 4 ขา เช็ดทำความสะอาดตามปกติ

 

ข้อควรระวังในการใช้อุปกรณ์ประคองคอ  

สำหรับผู้ป่วยจะใช้เครื่องพยุงคอชนิดใดนั้นจะอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น ซึ่งแพทย์จะพิจารณาจากอาการและโรคของผู้ป่วย

• ✿ ให้ผู้ป่วยปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์และพยาบาลขณะใส่เครื่องพยุงคออย่างเคร่งครัด
• ✿ ให้ผู้ป่วยและญาติสังเกตว่ามีรอยกดทับที่ผิวหนังหรือไม่ ทุกครั้งที่ถอดออกสำหรับเครื่องพยุงคอชนิดแข็งและชนิดค้ำ 4 ขา ควรมีผ้ารองบริเวณที่กดทับผิวหนังทุกครั้งก่อนใส

 

ระยะเวลาในการใส่อุปกรณ์ประคองคอ 

     โดยทั่วไปแพทย์จะใส่เครื่องพยุงคออยู่นานประมาณ 4 – 6 สัปดาห์ ส่วนใหญ่จะใส่เฉพาะเวลาลุก นั่ง ยืน หรือเดินเท่านั้น ขณะนอนไม่จำเป็นต้องใส่ ยกเว้นในรายที่มีอาการเจ็บเฉียบพลัน ซึ่งแพทย์และพยาบาลจะอธิบายให้ทราบเป็นรายๆ ไป

 

วิธีใส่อุปกรณ์ประคองคอ

✿ ในกรณีที่แพทย์ยังไม่อนุญาตให้ผู้ป่วยลุกนั่งให้ผู้ป่วยนอนราบ ค่อยๆ สอดเครื่องพยุงคอให้กระชับกับลำคอด้านหน้า โดยให้ส่วนที่รองรับคางไปอยู่ตรงกลางพอดี แล้วนำปลายที่ประคองคอมาติดกัน

✿ ในกรณีที่ป่วยลุกนั่งได้ ให้ใส่ขณะที่อยู่ในท่านั่ง

✿ ที่ประคองคอชนิดค้ำ 4 ขา ควรมีผู้ช่วยเหลือในการใส่ โดยใส่ให้กระชับและควรสวมเสื้อก่อนใส่ เพื่อไม่ให้แกนอลูมิเนียมกดทับหนังโดยตรง

 

ขั้นตอนการใส่ อุปรณ์ประคองคอแบบเจาะคอ Philadelphia collar มีอะไรบ้าง

1) Philadelphia collar เป็นชนิดที่มีสองส่วนคือส่วนหน้าและส่วนหลัง โดยมีค าว่า “Front” และ คำว่า “Back” ก ากับไว้ แต่ละส่วนจะมีลูกศรชี้ขึ้นเพื่อให้วางรับกับคาง(Front)และด้านหลังของศีรษะผู้ป่วย(Back)

2) เลือกขนาดของ Philadelphia collar (small, medium, large) ให้เหมาะสมกับขนาดของผู้ป่วย

3) ก่อนทำการใส่ปลอกคอ แพทย์ควร มีผู้ช่วยเพื่อให้ผู้ช่วยประคองด้านข้างของศีรษะผู้ป่วยไว้เพื่อป้องกันการเคลื่อนไหวระหว่างการใส่ Philadelphia collar

4) ผู้ช่วยอีกคนหนึ่งสอด Philadelphia collar ส่วนหลังไปใต้คอของผู้ป่วยโดยมีผู้ช่วยอีกคนคอยรับและดึง collar

5) จัดให้Philadelphia collar ส่วนหลัง(Back)อยู่พอดีกับด้านหลังของส่วนคอของผู้ป่วย

6) ใส่ Philadelphia collar ส่วนหน้า(Front)ให้คร่อมส่วนหลังเพื่อให้ส่วน Velcro มีพื้นที่ในการติดมากที่สุดเพื่อให้ Philadelphia collar มีความกระชับมากที่สุด

 

หลักการช่วยเหลือผู้บาดเจ็บไขสันหลังส่วนคอ

การใส่ Philadelphia collar ที่มีขนาดพอดีไม่หลวมหรือแน่นเกินไป เพื่อระมัดระวังไม่ให้กระดูกคอเคลื่อน เพื่อการจำกัดการเคลื่อนไหวและเป็นการควบคุมแนวของกระดูกสันหลัง จนบริเวณที่กระดูกหักติดเข้าที่

 

วิธีการวัด อุปรณ์ประคองคอ Philadelphia collar

     จัดท่าผู้บาดผู้บาดเจ็บให้อยู่ในท่าตรง ไม่ก้มหรือเงยคอ หากผู้บาดเจ็บนอนคว่ำอยู่ต้องพลิกให้ผู้บาดเจ็บนอนหงายก่อนทุกครั้งใช้นิ้ววางทาบวัดความสูงจากบ่าจนถึงปลายคางของผู้บาดเจ็บแล้วนำระยะที่วัดได้ (จำนวนนิ้ว) เทียบกับขนาดของเฝือกคอ โดยด้านบนให้นิ้ววางบริเวณลูกศรที่เขียนว่า “SIZING GUIDE” นิ้วล่างวางให้พอดีขอบพลาสติก (ไม่ใช่โฟม) ของเฝือกคอบริเวณที่จะวางบนบ่าของผู้บาดเจ็บเลือกขนาดที่ใกล้เคียงที่สุด หากวัดขนาดแล้วความสูงที่ได้คาบเกี่ยวอยู่ระหว่างสองขนาด ให้เลือกขนาดที่เล็กกว่าก่อน

 

การประเมินการบาดเจ็บไขสันหลัง 

     การซักประวัติ ผู้บาดเจ็บทุกรายให้สงสัยไว้ก่อนว่ามีบาดเจ็บของกระดูกคอจึงต้อง ป้องกันโดยใส่ Philadelphia collar ไว้ทุกรายจนกว่าจะวินิจฉัยได้ว่าไม่มีบาดเจ็บแล้วจึงถอดออก อุบัติเหตุและประวัติใดที่สงสัยว่าบาดเจ็บไขสันหลัง ต้องใส่อุปรณ์พยุงคอแบบเจาะคอ Philadelphia Collar

✿ ปวดตึงต้นคอ หรือความรู้สึกที่แขน ขาลดลง

✿ ปวดหลังหรือปวดตามแนวกึ่งกลางหลัง จะปวดมากขึ้นถ้าร่างกายมีการ 

✿ เคลื่อนไหวเช่น ขยับตัว บางรายอาจบ่นรู้สึกเหมือนมีกระแสไฟฟ้าวิ่งตามตัวและแขนขา

✿ ความดันโลหิตต่ำร่วมกับชีพจรช้า

✿ มีบาดเจ็บเหนือกระดูกไหปลาร้าหรือมีบาดเจ็บที่ใบหน้าอย่างรุนแรง

✿ ตกจากที่สูงมากกว่า 3 เท่าของความสูงของผู้ป่วยหรือสูงมากกว่า 6 เมตร

✿ ตกจากที่สูงในแนวดิ่ง เช่น มีกระดูกส้นเท้าหักหรือก้นกระแทกพื้นหรือ

✿ อุบัติเหตุขณะดำน้ำหรือว่ายน้ำ

✿ กระเด็นออกนอกยานพาหนะ เช่น รถยนต์มอเตอร์ไซค์หรือนั่งในรถยนต์โดย

✿ ไม่คาดเข็มขัดนิรภัย

✿ ได้รับบาดเจ็บรุนแรงที่ทรวงอกและภายในช่องท้อง

✿ ให้ประวัติควบคุมปัสสาวะไม่ได้หลังบาดเจ็บ

✿ ได้รับบาดเจ็บจากการแขวนคอ(hanging)