ผ้ายกตัว: อุปกรณ์ช่วยเคลื่อนย้ายผู้ป่วยอย่างปลอดภัยและลดแรงยก

ผ้ายกตัว เป็นอุปกรณ์ช่วยเคลื่อนย้ายหรือพลิกตัวผู้ป่วยบนเตียง ช่วยลดแรงยกของผู้ดูแล และเพิ่มความปลอดภัยระหว่างการเคลื่อนย้าย เหมาะสำหรับผู้ป่วยติดเตียง ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว บทความนี้สรุปข้อมูลครบถ้วนเกี่ยวกับประเภท ประโยชน์ วิธีเลือกใช้ และข้อควรระวัง เพื่อให้ใช้งานได้อย่างเหมาะสม

ผ้ายกตัวคืออะไร และทำงานอย่างไร

ผ้ายกตัว (Transfer Sheet / Repositioning Sheet) คือผ้าหรือแผ่นรองที่มีความแข็งแรงพิเศษ บางรุ่นมีหูจับหลายตำแหน่ง เพื่อช่วยให้ผู้ดูแลสามารถยก ดึง หรือพลิกตัวผู้ป่วยได้สะดวกขึ้น

หลักการทำงาน ได้แก่

• กระจายน้ำหนักตัวผู้ป่วยอย่างสม่ำเสมอ

• ลดแรงเสียดสีระหว่างผิวกับที่นอน

• ลดภาระของผู้ดูแลขณะเคลื่อนย้าย

ประเภทของผ้ายกตัว

แบบมีหูจับหลายตำแหน่ง

• จับยกได้สะดวก

• เหมาะสำหรับการเคลื่อนย้ายบนเตียง

แบบใช้ร่วมกับเครื่องยกผู้ป่วย (Lifting Sling)

• รองรับการใช้งานกับอุปกรณ์ช่วยยก

• เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่เคลื่อนไหวได้น้อยมาก

แบบผ้าเรียบไม่มีหูจับ

• ใช้สำหรับช่วยเลื่อนหรือปรับท่าบนเตียง

• โครงสร้างบางและยืดหยุ่น

ประโยชน์ของผ้ายกตัว

• ช่วยลดแรงยกและแรงดึงของผู้ดูแล

• เพิ่มความปลอดภัยระหว่างการเคลื่อนย้าย

• ช่วยจัดท่าทางผู้ป่วยบนเตียงได้สะดวกขึ้น

• ลดแรงเสียดสีและแรงกดที่ผิวหนัง

• สนับสนุนการดูแลผู้ป่วยติดเตียงอย่างเหมาะสม

ใครบ้างที่เหมาะกับการใช้งาน

• ผู้ป่วยติดเตียง

• ผู้สูงอายุที่เคลื่อนไหวลำบาก

• ผู้ป่วยพักฟื้นหลังการผ่าตัด

• ผู้ดูแลที่ต้องเคลื่อนย้ายผู้ป่วยเป็นประจำ

วิธีเลือกผ้ายกตัวให้เหมาะสม

เลือกตามน้ำหนักตัวผู้ป่วย

ควรตรวจสอบความสามารถในการรองรับน้ำหนัก

เลือกขนาดให้เหมาะกับเตียง

ไม่เล็กหรือใหญ่เกินไป

พิจารณาวัสดุ

ควรแข็งแรง ทนทาน และระบายอากาศได้ดี

เลือกรุ่นที่มีหูจับตามความจำเป็น

เพื่อเพิ่มความสะดวกและความมั่นคงในการจับยก

ข้อควรระวังในการใช้งาน

• ควรใช้งานร่วมกันอย่างน้อย 2 คนในกรณียกผู้ป่วยที่มีน้ำหนักมาก

• ตรวจสอบความแข็งแรงของผ้าก่อนใช้งาน

• ไม่ควรยกโดยจับเพียงด้านเดียว

• ควรฝึกวิธีการยกอย่างถูกต้องเพื่อลดความเสี่ยงบาดเจ็บ

แนวทางดูแลรักษา

• ซักทำความสะอาดตามคำแนะนำผู้ผลิต

• ตรวจสอบรอยขาดหรือรอยชำรุดเป็นระยะ

• เก็บในที่แห้งและสะอาด

สรุป

ผ้ายกตัวเป็นอุปกรณ์ช่วยเคลื่อนย้ายและจัดท่าผู้ป่วยที่ช่วยลดแรงยกของผู้ดูแลและเพิ่มความปลอดภัย การเลือกขนาด วัสดุ และรูปแบบที่เหมาะสมกับลักษณะการใช้งาน จะช่วยสนับสนุนการดูแลผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพในชีวิตประจำวัน

ข้อดีของผ้ายกตัว

• ✿ ใช้สำหรับช่วยเคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายตนเองได้ เช่น ผู้ป่วยอัมพาต อัมพฤกษ์  ผู้สูงวัย ผู้บาดเจ็บ ผู้มีอาการพาร์กินสัน ผู้พิการหรือทุพลภาพ
• ✿ ช่วยลดการบาดเจ็บของผู้ป่วยที่เกิดจากการเสียดสี หรือกระแทกในระหว่างการเคลื่อนย้าย และยังสามารถช่วยลดอาการปวดล้าของผู้ดูแล เนื่องจากการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยในท่าทางที่ไม่ถูกต้องได้อีกด้วย
• ✿ ผ่านการทดสอบจากห้องปฏิบัติการทางวิศวกรรมศาสตร์ มีความแข็งแรง ทนทาน สามารถรับน้ำหนักได้ถึง 300 กิโลกรัม 
• ✿ ผ้ายกตัวส่วนมากจะมี 3 ขนาด คือ M, L และ XL 
• ✿ นอกจากนี้ยังมีผ้ายกตัวอาบน้ำซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกในการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยไปอาบน้ำหรือขับถ่ายอีกด้วย
• ✿ ควรเลือกซื้อ ผ้ายกตัวผู้ป่วย ที่มีความคงทนแข็งแรง  หนานุ่ม รับน้ำหนักได้เยอะ 

วิธีใช้ผ้ายกในท่านั่ง

1. 1. อุ้มผู้สูงวัยหรือผู้ป่วยนั่งทับบนช่วงกลางของผ้ายกตัว
2. 2. ผู้ดูแลจับหูของผ้าแล้วออกแรงยกพร้อมๆกัน เพื่อเคลื่อนผู้สูงวัยหรือผู้ป่วยในท่านั่ง

การใช้ผ้ายกตัวผู้ป่วยในท่านอน 

     ให้พลิกตัวผู้ป่วยนอนตะแคลง จากนั้นพับผ้ายกตัวเป็นแนวยาวสอดเข้าด้านหลัง แล้วพลิกกลับมาอีกด้าน ดึงหูของผ้ายกตัวผู้ป่วยด้านที่พับออก ให้ผ้าอยู่ในตำแหน่งรองรับลำตัว  ให้ออกแรงดึงยกพร้อมๆกัน เพื่อเคลื่อนตัวผู้สูงวัยหรือผู้ป่วยในท่านอน การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยติดเตียงด้วยผ้ายกตัวผู้ป่วย จะช่วยลดการบาดเจ็บของผู้ป่วยที่เกิดจากการเสียดสี หรือกระแทกในระหว่างการเคลื่อนย้าย และยังสามารถช่วยลดอาการปวดล้าของผู้ดูแลได้อีกด้วย ผ้ายกตัว ผู้ป่วยที่ดูแลตัวเองไม่ได้ สุขภาพไม่แข็งแรง ส่วนใหญ่จะอยู่แต่บนเตียง เวลาจะลุก นั่ง ไม่สามารถทำเองได้ ส่วนใหญ่สาเหตุนั้นมาจาก การเจ็บป่วยจากการเป็นโรค ประจำตัว ประสบอุบัติเหตุ หรือได้รับการผ่าตัดใหญ่ เป็นต้น

     และหากบ้านไหน ที่มีผู้ป่วยที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ หรือผู้ป่วยที่เดินไม่ได้ ต้องคอยช่วยเหลืออยู่ตลอดเวลานั้นหมายถึงว่าท่านมีภาระที่สำคัญที่กลายเป็นกิจวัตรประจำวัน และในการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยแต่ละครั้ง ก็ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ ยิ่งผู้ป่วยที่มีน้ำหนักมากด้วยแล้วการเคลื่อนย้ายก็ลำบากเพิ่มขึ้น และการเคลื่อนย้ายแต่ละครั้งก็ต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะหากย้ายผิดท่า อาจเกิดอันตรายได้ ปัจจุบันได้มีอุปกรณ์สำหรับเคลื่อนย้ายผู้ป่วยติดเตียง ออกจำหน่าย นั้นก็คือ ผ้ายกตัวผู้ป่วย  เป็นอุปกรณ์ยก เคลื่อนย้ายสำหรับผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้  เช่น ผู้ป่วยติดเตียง ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยอัมพาต อัมพฤกษ์ ผู้มีอาการพาร์กินสัน ผู้พิการหรือทุพลภาพ ผ้ายกตัวผู้ป่วยสามารถช่วยผ่อนแรงในการยกได้

ข้อดีของผ้ายกตัว

• ✿ ใช้สำหรับช่วยเคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายตนเองได้ เช่น ผู้ป่วยอัมพาต อัมพฤกษ์  ผู้สูงวัย ผู้บาดเจ็บ ผู้มีอาการพาร์กินสัน ผู้พิการหรือทุพลภาพ
• ✿ ช่วยลดการบาดเจ็บของผู้ป่วยที่เกิดจากการเสียดสี หรือกระแทกในระหว่างการเคลื่อนย้าย และยังสามารถช่วยลดอาการปวดล้าของผู้ดูแล เนื่องจากการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยในท่าทางที่ไม่ถูกต้องได้อีกด้วย
• ✿ ผ่านการทดสอบจากห้องปฏิบัติการทางวิศวกรรมศาสตร์ มีความแข็งแรง ทนทาน สามารถรับน้ำหนักได้ถึง 300 กิโลกรัม 
• ✿ ผ้ายกตัวส่วนมากจะมี 3 ขนาด คือ M, L และ XL 
• ✿ นอกจากนี้ยังมีผ้ายกตัวอาบน้ำซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกในการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยไปอาบน้ำหรือขับถ่ายอีกด้วย
• ✿ ควรเลือกซื้อ ผ้ายกตัวผู้ป่วย ที่มีความคงทนแข็งแรง  หนานุ่ม รับน้ำหนักได้เยอะ 

การใช้ผ้ายกตัวผู้ป่วยในท่านอน

     ให้พลิกตัวผู้ป่วยนอนตะแคลง จากนั้นพับผ้ายกตัวเป็นแนวยาวสอดเข้าด้านหลัง แล้วพลิกกลับมาอีกด้าน ดึงหูของผ้ายกตัวผู้ป่วยด้านที่พับออก ให้ผ้าอยู่ในตำแหน่งรองรับลำตัว  ให้ออกแรงดึงยกพร้อมๆกัน เพื่อเคลื่อนตัวผู้สูงวัยหรือผู้ป่วยในท่านอน การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยติดเตียงด้วยผ้ายกตัวผู้ป่วย จะช่วยลดการบาดเจ็บของผู้ป่วยที่เกิดจากการเสียดสี หรือกระแทกในระหว่างการเคลื่อนย้าย และยังสามารถช่วยลดอาการปวดล้าของผู้ดูแลได้อีกด้วย