ถุงปัสสาวะ (Urine Bag) เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ทำจากพลาสติกใส มีขีดบอกปริมาตรชัดเจน ใช้สำหรับรองรับปัสสาวะจากผู้ป่วย โดยต่อเข้ากับสายสวนปัสสาวะ เหมาะสำหรับผู้ป่วยติดเตียง ผู้ที่ไม่สามารถลุกไปเข้าห้องน้ำได้เอง หรือผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินปัสสาวะ

ลักษณะของถุงปัสสาวะ

• ความจุประมาณ 2,000 มล. พร้อมสเกลบอกปริมาตรด้านนอก

• มี สายต่อยาวประมาณ 125 ซม. สำหรับเชื่อมต่อกับสายสวน

• มีวาล์วเปิด–ปิด หรือฝาปิดป้องกันการปนเปื้อนเชื้อโรค

• มีห่วงสำหรับแขวนกับเตียงผู้ป่วยเพื่อความสะดวก

ประเภทของถุงปัสสาวะ

• แบบ เทบน และ เทล่าง ขึ้นอยู่กับลักษณะการใช้งาน

• ออกแบบมาเพื่อใช้งานง่าย สะดวกต่อการระบายปัสสาวะ

ประโยชน์ของถุงปัสสาวะสำหรับผู้ป่วยติดเตียง

• อำนวยความสะดวกแก่ผู้ดูแล ลดภาระการเปลี่ยนกระบอกฉี่บ่อย ๆ
• ใช้งานได้ต่อเนื่อง โดยเฉพาะเวลากลางคืน ไม่ต้องถอดออก
• ปลอดภัยต่อสุขอนามัย เพราะเป็นแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง
• ง่ายต่อการตรวจวัดปริมาณปัสสาวะและติดตามอาการผู้ป่วย

ถุงปัสสาวะจึงถือเป็นอุปกรณ์สำคัญที่ช่วยทั้งผู้ป่วยและผู้ดูแลให้สะดวก ปลอดภัย และรักษาความสะอาดได้ดียิ่งขึ้น 

     ถุงรองรับปัสสาวะ (urine bag) เป็นถุงพลาสติกใส ขนาด 2,000 มล. มีขีดบอกปริมาตรปัสสาวะ มีทางเปิดให้ระบายปัสสาวะออก บางผลิตภัณฑ์มีลิ้นปิด-เปิด หรือมีฝาปิด เพื่อป้องกันการปนเปื้อนเชื้อโรค ถุงรองรับปัสสาวะจะมีท่อสำหรับต่อกับสายสวนปัสสาวะ และมีสายสำหรับแขวนถุงเพื่อยึดกับเตียงผู้ป่วย
     ถุงสำหรับใส่ปัสสาวะของผู้ป่วยที่มีอาการติดเชื้อของระบบทางเดินปัสสาวะ จะแบ่งออกเป็น 2 แบบ มีทั้งแบบเทบน และแบบเทล่าง  มีท่อพร้อมวาล์วเพื่อเปิด-ปิด เพิ่มความสะดวกในการเทปัสสาวะทิ้ง มีสเกลบอกปริมาตรด้านนอก ทำให้ง่ายต่อการอ่านระดับปัสสาวะและตรวจเช็ค ผลิตจากพลาสติกทางการแพทย์  มีขนาด 2000 ml. ความยาวสาย 125 cm.  

ประโยชน์ของถุงปัสสาวะสำหรับผู้ป่วยติดเตียง

• ช่วยอำนวยความสะดวกให้กับผู้ที่ดูแลผู้ป่วยติดเตียง
• สามารถใช้ได้กับผู้ป่วยติดเตียงที่ต้องเปลี่ยนกระบอกฉี่บ่อยๆ
• สามารถใส่ทิ้งไว้ในตอนนอนได้โดยไม่ต้องถอดออก
• ง่ายต่อการทำความสะอาด เพราะใช้งานเพียงครั้งเดียวแล้วทิ้งเลย

ถุงปัสสาวะ มีกี่แบบ กี่ประเภท

ถุงปัสสาวะถือเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นอย่างมากสำหรับผู้ป่วยติดเตียง ซึ่งก็มีให้เราเลือกใช้งานอยู่หลายแบบหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นถุงปัสสาวะแบบเทบนหรือถุงปัสสาวะแบบเทล่าง ทำให้สะดวกต่อการทำความสะอาดเป็นอย่างมาก

1. ถุงปัสสาวะติดหน้าท้อง ถือเป็นถุงปัสสาวะหน้าท้องที่มีวิธีการใช้งานที่ค่อนข้างง่ายมาก ๆ เพียงแค่นำถุงปัสสาวะมาติดที่บริเวณหน้าท้องก็เป็นอันเสร็จเรียบร้อย

2. ถุงปัสสาวะติดขา เป็นถุงปัสสาวะที่เหมาะสำหรับคนที่ต้องออกไปทำงานนอกบ้านหรือออกไปนอกบ้าน ซึ่งตัวถุงปัสสาวะก็จะมีแถบยางยืดเอาไว้มัดกับต้นขาของเรา ทำให้คนอื่นไม่สามารถมองเห็นได้

3. ถุงปัสสาวะผู้ป่วยติดเตียง เป็นถุงปัสสาวะที่เหมาะสำหรับการใช้งานในผู้ป่วยติดเตียง ทำให้ไม่ต้องทำความสะอาดที่นอนบ่อยมากนัก อีกทั้งยังช่วยเพิ่มความสะดวกสบายให้กับผู้ดูแลอีกด้วย

4. ถุงปัสสาวะแบบพกพา สำหรับถุงปัสสาวะพกพา ถือเป็นสิ่งที่เหล่าคุณพ่อคุณแม่หลาย ๆ คนต้องมีติดรถไว้บ้างอย่างแน่นอน เมื่อลูกน้อยเกิดปวดฉี่สิ่งที่จะช่วยแก้ปัญหาได้ดีที่สุดในตอนนั้นก็คงต้องเป็นการนำถุงปัสสาวะพกพาออกมาให้เด็กทำธุระส่วนตัว ซึ่งนอกจากเด็กจะสามารถใช้งานถุงปัสสาวะแบบพกพาได้แล้ว ผู้ใหญ่ก็ยังสามารถใช้งานได้ด้วยเช่นกัน

สังเกตอย่างไรว่ามีการติดเชื้อของระบบทางเดินปัสสาวะอาการที่แสดง

1. สีของน้ำปัสสาวะเข็มขึ้น หรือคล้ายน้ำล้างมือ

2. มีกลิ่นฉุน

3. มีตะกอนมาก ลักษณะคล้ายหนอง

4. รู้สึกแสบขัด ไม่สุขสบายบริเวณหัวเหน่า

5. มีไข้สูง

6. อาจจะมีปัสสาวะรั่วซึมรอบๆ รูเปิดของท่อปัสสาวะ

การดูแลถุงรองปัสสาวะ 

✿ การวางถุงรองปัสสาวะ ให้วางถุงอยู่ต่ำกว่าระดับกระเพาะปัสสาวะหรือตํำกว่าตัวผู้ป่วยอยู่เสมอ หากจําเป็นต้องยกถุงขึนสูงเวลาเคลือนย้าย ให้หักสายสวนปัสสาวะไว้ก่อนเพือไม่ให้ปัสสาวะใน ถุงไหลย้อนขึนสู่ตัวผู้ป่วย   ซึงจะทําให้เกิดการติดเชือได้

✿ เมือมีปัสสาวะเต็มถุงหรือเกินครึงถุงขึนไป ให้เปิดปลายถุงปัสสาวะปล่อยปัสสาวะออกทิ้ง โดยเช็ดปลายจุกด้วยสําลีชุบแอลกอฮอล์ก่อนและหลังการเปิด - ปิดจุก เพือลดการติดเชื้อ

✿ ควรเปลี่ยนสายสวนปัสสาวะและถุงปัสสาวะเมื่อมีตะกอนขุ่นมากหรือเปลียนทุก 2 สัปดาห์ โดยปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือโรงพยาบาล

✿ ระวังไม่ให้ข้อต่อระหว่างสายถุงปัสสาวะหลุดออกจากสายสวนปัสสาวะ

✿ ระวังสายถุงปัสสาวะไม่ให้ดึงรััง เพราะอาจเกิดการบาดเจ็บของท่อทางเดินปัสสาวะได้

✿ ระวังอย่านอนทับสายจนหักพับงอ เพราะอาจเกิดการคั้งของปัสสาวะในกระเพาะปัสสาวะ

✿ ผู้ป่วยที่คาสายสวนปัสสาวะไว้สามารถทํากิจกรรมอื่นๆ ได้ตามปกติ หรือมีการออกกําลัง กายอย่างเหมาะสมกับสภาพ โดยระวังไม่ให้ถุงปัสสาวะอยู่สูงกว่าลําตัว

• ขั้นตอนในการถอดถุงปัสสาวะได้แก่

      -  ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดและใส่ถุงมือ หน้ากากอนามัย  

     - เตรียม Syringe สะอาด ขนาด 10 ซีซี  และภาชนะหรือถุงสำหรับใส่ถุงปัสสาวะที่จะถอดออกให้พร้อม

     - ทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกด้วยน้ำสบู่และล้างออกด้วยน้ำ 

     - ใช้ 70% Alcohol เช็ดบริเวณท่อที่จะดูดน้ำกลั่นออกมา  (ท่อสายสั้นที่มีที่ปิดอยู่) และใช้ syringe ดูดน้ำกลั่นออกให้หมด ในกรณีที่ไม่สามารถดูดน้ำออกมาได้ ห้ามดึงสายสวนออกเด็ดขาด เพราะจะเกิดอันตรายถึงขั้นทำให้ถุงปัสสาวะฉีกขาดได้ ดังนั้น หากดูดน้ำไม่ออก ให้ปรึกษาแพทย์

     - ดึงถุงปัสสาวะออกด้วยความนุ่มนวล หากดึงไม่ออก หรือมีอาการเจ็บมากขณะดึง หรือเมื่อดึงออกมาแล้ว พบมีเลือดหรือน้ำหนองออกมา ให้รีบปรึกษาแพทย์โดยเร็ว

    - ใสถุงปัสสาวะที่ถอดออกบนภาชนะหรือถุงที่เตรียมไว้ และนำไปทิ้งในถุงขยะติดเชื้อ